Chờ đón những trận mưa sao băng lớn vẫn là điều gây thích thú không chỉ đối với những giới chuyên môn trong lĩnh vực thiên học nhằm quan sát sự thay đổi của các chòm sao. Nó còn là niềm đam mê của rất nhiều người yêu thích bầu trời và các hiện tượng thiên văn độc đáo.
Năm 2010 hứa hẹn khoảng 7 trận mưa sao băng lớn bắt đầu từ trận mưa Quadrantids vào đầu tháng Một năm nay.
Đối với những người chuyên ngắm sao băng, việc tìm kiếm những khu vực không bị ảnh hưởng bởi ánh đèn của thành phố là điều quan trọng nhất. Khi đó, bạn có thể quan sát và tìm kiếm những ngôi sao băng bất cứ đâu trên bầu trời.
Công trình đã chứng tỏ loại vật chất vô hình được gọi là vật chất tối cùng lực lượng bí ẩn được biết đến là năng lượng tối không phải là những bịa đặt của trí tưởng tượng vật lý.
Nhiều thế kỷ trước, các quy luật của Isaac Newton về lực hấp dẫn của vũ trụ đã đủ để giải thích khá tốt về trọng lực của Trái Đất. Nhưng các nhà thiên văn học đã dần quan sát thấy những sự không nhất quán trong cách thức vận động của các đối tượng to lớn hơn như sự tương tác giữa các hành tinh.
Thuyết tương đối tổng quát của Einstein công bố năm 1916 đề xuất lực hấp dẫn làm việc trên những phạm vi rộng lớn vì vật chất làm cong kết cấu của không gian và thời gian (hay không – thời gian).
Khái niệm này đã được sử dụng thành công để giải thích các hiện tượng kì lạ trong hệ mặt trời, như sự thay đổi trong quỹ đạo của Sao Thủy quanh Mặt Trời. Điều này là không thể với lý thuyết hấp dẫn của Newton.
Nhưng cho đến tận bây giờ, các cuộc kiểm tra về tính tương đối tổng quát trên các phạm vi lớn vẫn chưa đem lại kết quả cuối cùng.
Đó là lý do thúc đẩy nhà vật lý thiên văn Reinabelle Reyes cùng đồng nghiệp xem xét dữ liệu thu thập từ hơn 70.000 thiên hà elíp. Họ nhận thấy, các thiên hà cách Trái Đất 3,5 tỉ năm ánh sáng được nhóm lại cùng nhau một cách chính xác đúng theo cách mà thuyết tương đối tổng quát đã dự đoán.
Bằng cách kết hợp số đo của nhóm thiên hà với các thuộc tính khác như chuyển động tương đối của thiên hà này với thiên hà khác và cách chúng bẻ cong ánh sáng của nhau, nhóm của Reyes đã tính được EG rơi vào khoảng 0,4. Con số này sát với giá trị EG mà các nhà khoa học tính toán được trong nghiên cứu là 0,39. (EG là đại lượng vật lý đại diện cho các tương tác được kỳ vọng của đối tượng).
David Spergel, một nhà vật lý thiên văn học cho rằng các phát hiện mới xác nhận mô hình phổ biến hiện tại của vũ trụ học. Tuy nhiên ông cho rằng, nghiên cứu mới khảo sát trên một phần của vũ trụ. “Luôn luôn có khả năng mọi thứ sẽ khác đi ở nơi mà bạn chưa từng khám phá”, Spergel nói.
Các nhà khoa học cho biết sứ mệnh không gian trong tương lai sẽ không thể thiếu việc kiểm tra tính tương đối tổng quát ở các khoảng cách lớn hơn nữa.
Distortion of the stellar sky by a Schwarzschild black hole
Distortion of the stellar sky by a Schwarzschild black hole
Thomas Müller, Daniel Weiskopf
Tàu thăm dò đã đo được những sai khác về nhiệt độ trên bề mặt của đối tượng và xây dựng thành một bản đồ nhiệt có hình trông giống Pac-man ăn chấm tròn, trò chơi quen thuộc ra đời vào những năm 1980.
Bản đồ nhiệt của Mimas gống y hệt cảnh Pac-man ăn chấm tròn. Ảnh: NASA
Bản đồ nhiệt dự đoán (bên trái) và Mimas hiện tại.
Bên phải là thang nhiệt độ theo độ Kenvin (K) và độ F.
Các nhà khoa học hiện chưa biết chính xác tại sao Mimas lại có mô hình nhiệt như vậy, rất có thể nó liên quan đến những khác biệt về kết cấu của các loại vật chất trên bề mặt.
Theo các nhà khoa học, một số kết cấu có thể giữ nhiệt tốt hơn một số khác. John Spencer, Viện nghiên cứu tây nam Boulder, Colorado cho biết: “Chúng tôi nghi ngờ nhiệt độ đang tiết lộ những điểm khác nhau trong kết cấu của bề mặt”.
Nhóm nghiên cứu của dự án Cassini cho rằng, sự tạo thành núi lửa có thể đóng vai trò chính trong sự thay đổi các điều kiện ở khắp các vùng rộng lớn trên bề mặt vệ tinh.
Vệ tinh Mimas (hay Saturn I) của Sao Thổ (đường kính 392 km) có một “vết sẹo” rất lớn trên bề mặt là núi lửa Herschel (đặt tên theo William Herschel, người phát hiện ra vệ tinh này vào năm 1789).
Dự án Cassini là kết quả của sự kết hợp giữa các Cơ quan hàng không vũ trụ của Mỹ (NASA), châu Âu (Esa) và Italy (ASI). Dự án được đặt theo tên nhà thiên văn học người Italy – Giovanni Domenico Cassini, người phát hiện ra 4 vệ tinh lớn của Sao Thổ).
Nhiệm vụ của Cassini được kéo dài cho đến năm 2017.
Ảnh chỉ mang tính minh họa.Số liệu thu được từ phòng thí nghiệm cho thấy, vật chất tàn dư còn sót lại của những thiên thạch này lần lượt là 3% cobalt và titan, 6% đồng, 7,5% Nickel, 20% kẽm, đặc biệt là hàm lượng Mangan cao gấp hơn 40 lần so với ở trong gương kính thông thường. Trước đó, trải qua 15 năm nghiên cứu, các nhà khoa học đã đưa ra kết luận, những vật chất đặc biệt này rất có thể được hình thành bởi sự biến đổi của các bộ xương sinh vật sống ngoài Trái Đất tương tự như một số loại sinh vật biển cổ đại trên Trái Đất. Điều đáng chú ý là, những bộ xương đặc biệt này rất nhỏ bé, chỉ có thể quan sát được bằng kính hiển vi. Nhà khoa học Dmitriyev cho rằng, chúng có thể đến từ sao Mộc hoặc một vài hành tinh cực lớn nào đó. Tính đến thời điểm hiện tại, các nhà khoa học đã phát hiện được vật chất tương tự như bộ xương trên tại đống thiên thạch thuộc khu vực Tunguska. Ngoài ra, ở một số khu vực gần những nơi có thiên thạch cũng đã từng phát hiện những vật chất tương tự trên. Thông qua phân tích mẫu thiên thạch ở các địa điểm khác nhau, nhà khoa học Dmitriyev đã kết luận, những hành tinh được hình thành từ các thiên thạch này có thể đã từng hoặc ít nhất cho đến ngày nay vẫn còn tồn tại hải dương được cấu thành từ nước. Nếu như kết luận này được chứng thực, hình thái sự sống sớm nhất trên Trái Đất rất có thể đến từ một nơi nào đó ngoài hành tinh./.
Ngày 28/3, Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết kính thiên văn vũ trụ mới nhất WISE của NASA mỗi ngày đã phát hiện hàng chục hành tinh nhỏ “tối” đang chuyển động trong vũ trụ.
Những hành tinh nhỏ này thường ẩn nấp trong Hệ Mặt Trời cho đến nay mới được phát hiện.
Kính thiên văn WISE được coi là nhà thám hiểm nghiên cứu vũ trụ rộng lớn bằng tia hồng ngoại được thiết kế nhằm phát hiện các ”vật thể tối” trong vũ trụ như các ngôi sao lùn nâu, các đám mây bụi vũ trụ và các hành tinh nhỏ trong vũ trụ.
Nhiều hành tinh nhỏ được WISE phát hiện là các hành tinh “tối” không thể phát hiện bằng các kính thiên văn sử dụng ánh sáng thông thường.
Từ nay đến thời điểm kết thúc hoạt động trên quỹ đạo, WISE sẽ phát hiện khoảng 100 hành tinh nhỏ và hàng trăm vật thể gần Trái Đất.
Ảnh minh họa.
Các nhà thiên văn quốc tế nhấn mạnh việc phát hiện những hành tinh “tối" này rất quan trọng để phòng ngừa chúng có thể có quỹ đạo gần Trái Đất.
Hầu hết những hành tinh “tối” này đều nằm trong vành đai hành tinh chính giữa Sao Hỏa và Sao Mộc, trong đó một số hành tinh này đang có xu hướng tiến về Trái Đất.
Nếu xảy ra một vụ va chạm giữa Trái Đất với những hành tinh nhỏ này, sự sống trên hành tinh có thể bị hủy diệt như từng xảy ra với loài khủng long trước đây.
Một trong những hành tinh nhỏ được WISE phát hiện có quỹ đạo bay chỉ cách Trái Đất chưa đầy 1,1 triệu km, gấp ba lần khoảng cách từ Trái Đất lên Mặt Trăng.
WISE trị giá 320 triệu USD được phóng lên quỹ đạo tháng 12/2009 và sẽ hoàn thành bản đồ vũ trụ đầu tiên trong sáu tháng đầu tồn tại trên quỹ đạo./.
